Abidin Dino

Abidin Dino (1913, İstanbul - 7 Aralık 1993, Paris)

Türk çağdaş sanatının ve düşünce tarihinin en çok yönlü isimlerinden biri olan Abidin Dino; ressam, karikatürist, yazar, film yönetmeni ve heykeltıraş kimlikleriyle öne çıkmıştır. Yenilikçi üslubu ve çizgisel rahatlığıyla tanınan sanatçı, d’Group (Group D) kurucularından biri olup Türk resminin uluslararası alandaki öncülerindendir.

Hayatı ve Sanat Yolculuğu

 Erken Dönem ve Eğitim (1913 - 1933):

Cenevre ve Cebrail-i Ceneviz'de çocukluğunu geçiren Dino, ailesiyle 1925'te İstanbul'a döndü. Robert Kolej'deki eğitimini yarıda bırakarak resim, karikatür ve yazıya yöneldi. İlk karikatür ve yazıları Yarın gazetesinde ve Resimli Ay dergisinde yayımlandı.

 d Grubu ve Sovyetler Birliği Dönemi (1933 - 1937):

1933 yılında Nurullah Berk, Cemal Tollu, Zeki Faik İzer, Elif Naci ve Zühtü Müridoğlu ile birlikte d Grubu'nu kurdu. Batı etkisindeki akademizme karşı çıkarak yenilikçi bir sanat anlayışını savundular. Aynı yıl Rus yönetmen Sergei Yutkeviç'in davetiyle sinema eğitimi almak üzere Leningrad’a gitti; Lenfilm stüdyolarında dekor ve senaryo üzerine çalıştı.

 Paris ve Yeniden Türkiye (1937 - 1952):

1937'de Paris’e geçerek Tristan Tzara, Pablo Picasso, Gertrude Stein ve André Malraux gibi dönemin önde gelen sanatçı ve entelektüelleriyle yakın dostluklar kurdu. II. Dünya Savaşı’nın başlamasıyla İstanbul’a döndü. Liman İşçileri sergisi etrafında şekillenen toplumsal gerçekçi Liman Grubu'nun (Yeniler Grubu) kuruluşunda yer aldı. Siyasi faaliyetleri ve yazıları nedeniyle Mecitözü ve Adana’ya sürgüne gönderildi. Adana’da geçirdiği yıllarda halk sanatından, düz dokumalardan ve Çukurova insanından derin bir biçimde etkilendi.

 Paris Yılları ve Uluslararası Başarı (1952 - 1993):

1952 yılında temelli olarak Paris’e yerleşti. Eşi Güzin Dino ile birlikte Paris’teki Türk kültür ve sanat çevresinin odağı haline geldi. Dünya genelinde çok sayıda kişisel ve karma sergi açtı. UNESCO bünyesinde sanatsal projelere imza attı; Dünya Sanatçılar Birliği Honoriter Başkanlığı görevini yürüttü.

Sanat Anlayışı ve Eser Özellikleri

 Çizgi ve Desen Minimalizmi: Dino'nun sanatında çizgi, bir ifade aracından ziyade temel bir düşünce biçimidir. "El" ve "Yüz" temaları üzerine ürettiği desenler, anatominin ötesinde insani duyguları ve varoluşu simgeler.

 Toplumsal Gerçekçilik: Çukurova döneminde ürettiği eserler, maden işçilerini ve köylüleri konu alan desenleri, toplumsal mücadeleye olan yakınlığını yansıtır.

 Çok Yönlülük: Resmin yanı sıra heykel, seramik, tiyatro dekoru tasarımları yaptı. Nazım Hikmet, Yaşar Kemal ve Melih Cevdet Anday gibi şair ve yazarların kitaplarını resimledi. Çingene ve Kel adlarında oyunlar yazdı; Goal (1966) adlı belgesel filmiyle Flaherty Ödülü’nü kazandı.